Tijdens meetings met grotere groepen merkte ik dat mijn gedrag anders was dan in kleinere, meer informele settings. Dit werd ook opgemerkt door mijn leidinggevende waardoor in eerste instantie werd gekeken naar een assertiviteit training. Deze situaties deden zich regelmatig voor binnen mijn werk en kenmerkten zich vaak door de aanwezigheid van extraverte en dominante collega’s, die gemakkelijk het woord nemen en het tempo van het gesprek bepalen. Binnen deze dynamiek ontstond er een duidelijke verdeling in wie spreekt en wie luistert.
In die context nam ik zelf vaker een observerende rol aan. Terwijl het gesprek gaande was, was ik actief aan het luisteren en nadenken over wat er werd besproken. Ik probeerde informatie te verwerken, verbanden te leggen en mijn eigen mening te vormen. Deze interne betrokkenheid was sterk aanwezig, maar kwam niet altijd naar buiten in de vorm van een zichtbare bijdrage. Daardoor bleef mijn inbreng vaak beperkt tot mijn gedachten, in plaats van dat ik deze actief deelde met de groep.
Omdat anderen sneller en makkelijker reageerden ontstond er minder ruimte om zelf in te springen in het gesprek. Dit vergrootte voor mij de drempel om op het juiste moment iets toe te voegen. Als gevolg daarvan kon het voor anderen lijken alsof ik minder betrokken was of niet actief deelnam, terwijl ik in werkelijkheid juist intensief bezig was met de inhoud.
Binnen deze meetings lag mijn taak erin om actief deel te nemen aan de meetings, mee te denken over de onderwerpen en waar nodig input te leveren vanuit mijn kennis en ervaring. Er werd van mij verwacht dat ik mijn inzichten deelde en bijdroeg aan de besluitvorming of voortgang van de besproken onderwerpen.
Mijn rol in deze setting is die van deelnemer en inhoudelijk bijdrager. Ik ben onderdeel van het team en heb daarin de verantwoordelijkheid om mijn perspectief in te brengen, zodat er een compleet beeld ontstaat van de verschillende standpunten.
Wat ik wilde bereiken in deze situaties, was om op een waardevolle manier bij te kunnen dragen aan een meeting zonder onderdrukt te worden door meer dominante collega’s en dat terwijl ik toch mezelf kon blijven zijn. Ik wil dat mijn input inhoudelijk sterk en doordacht is, en dat hetgeen ik zeg ook daadwerkelijk iets toevoegt.
Zowel vanuit de organisatie als vanuit mijzelf ligt er de verwachting dat ik actief participeer in meetings. Er wordt verwacht dat ik niet alleen aanwezig ben, maar ook zichtbaar betrokken ben door mijn mening te delen en interactie aan te gaan met collega’s. Vanuit mijzelf voel ik daarnaast de druk om goed na te denken voordat ik iets zeg en om relevante, goed onderbouwde bijdragen te leveren. Deze combinatie maakt dat ik soms langer in mijn hoofd blijf zitten, waardoor het moment om iets in te brengen voorbij kan gaan.
Om beter met deze situaties om te gaan, heb ik samen met Wout stappen ondernomen om mijn communicatiestijl te ontwikkelen. Daarbij heb ik mij gericht op het vergroten van mijn zichtbaarheid in gesprekken, zonder mijn natuurlijke neiging tot reflectie en analyse te verliezen. Er werd mij gedurende dit proces duidelijk gemaakt dat introvert zijn geen zwakte is, maar een eigenschap die juist waardevol kan zijn, mits je leert hoe je deze effectief inzet in een omgeving die vaak meer extravert is ingericht. Dit inzicht vormde een belangrijke basis voor mijn aanpak.
Een van de eerste stappen die ik heb gezet, was het bijhouden van een dagboekje waarin ik mijn communicatiegedrag bijhield. Hierin noteerde ik zowel positieve punten als verbeterpunten na gesprekken en meetings. Door bewust stil te staan bij mijn ervaringen, hierop terug te kijken en hieruit inzichten te halen, kon ik gerichter werken aan gedragsverandering. Dit zorgde ervoor dat ik mij meer bewust werd van mijn eigen handelen en de momenten waarop ik kansen liet liggen om bij te dragen.
Daarnaast heb ik met Wout tijdens de prachtige begeleide boswandelingen actief geoefend met communicatie in de vorm van enkele rollenspellen. In deze rollenspellen werden realistische werksituaties nagebootst, waardoor ik in een veilige omgeving bewust werd van mijn gedrag en hoe ik hierin kon verbeteren. Hierbij kwamen verschillende gesprekstechnieken aan bod, zoals het focussen op feiten, het bewust zijn van aannames, het stellen van open vragen, het samenvatten van standpunten en het bewust nemen van spreekruimte. Ook werden er praktische tips gegeven voor krachtig communiceren, zoals het duidelijk formuleren van je boodschap en het vertrouwen tonen in mijn eigen inbreng door bijvoorbeeld door het minderen in gebruik van twijfelwoorden.
Naast de rollenspellen werd er ook gereflecteerd op situaties die zich in de betreffende week hadden voorgedaan. Door deze terugkerende reflectie kreeg ik meer inzicht in mijn patronen en kon ik gerichter bepalen wat ik een volgende keer anders zou doen.
De combinatie van bewustwording, oefenen en reflecteren heeft mij geholpen om mijn aanpak stap voor stap te veranderen. Ik heb geleerd dat het niet nodig is om mijn introverte karakter te veranderen, maar dat het juist gaat om het ontwikkelen van vaardigheden waarmee ik mijn sterke punten – zoals luisteren en analyseren – kan combineren met zichtbaarder gedrag in groepssituaties. Daardoor ben ik beter in staat om mijn rol in meetings actief in te vullen en mijn bijdrage duidelijker naar voren te brengen.
De aanpak die ik heb toegepast heeft ertoe geleid dat ik mij bewuster ben geworden van mijn eigen gedrag en communicatiestijl binnen groepssituaties. Door het bijhouden van mijn dagboek en de reflectiemomenten kreeg ik meer inzicht in mijn sterke punten, zoals luisteren en analyseren, maar ook in de momenten waarop ik mezelf minder zichtbaar maakte dan ik eigenlijk zou willen. De rollenspellen en gesprekken over communicatietechnieken hebben mij concrete handvatten gegeven om actiever deel te nemen, zoals het bewust nemen van spreektijd en het helder formuleren van mijn bijdrage. Hoewel ik nog niet in elke meeting het gewenste gedrag heb kunnen laten zien, heb ik wel een eerste stap gezet in het doorbreken van mijn patroon en het vergroten van mijn zelfvertrouwen in deze situaties.
In de reflectie op dit proces valt vooral op dat de bewustwording al relatief snel op gang kwam. Door actief stil te staan bij mijn gedrag en hier gerichte feedback op te krijgen, werd het voor mij snel duidelijk waar mijn ontwikkelpunten lagen en wat ik anders zou willen doen.
Voor mij ligt de uitdaging nu in het blijven toepassen van de geleerde technieken en het bewust creëren van momenten waarop ik mijn bijdrage lever, ook als dat nog niet vanzelf gaat. Door hier actief mee bezig te blijven verwacht ik dat het nu bewuste gedrag uiteindelijk om zal gaan tot onbewust gedrag.
